Từ thuở con người nhận ra rằng tư duy là món quà đặc biệt mà tạo hóa chỉ dành riêng cho loài mình, triết học đã trở thành nền tảng nhận thức – tấm gương phản chiếu và giải mã mọi hiện tượng, sự vật của đời sống. Qua hàng thế kỷ, triết học không chỉ là bộ môn của lý luận trừu tượng, mà còn là cốt lõi dẫn dắt hành động trong mọi lĩnh vực, trong đó có kiến trúc.
Trên hành trình làm nghề, chúng tôi luôn đặt câu hỏi và không ngừng truy tìm lời đáp. Nhưng càng tìm kiếm, câu hỏi lại càng nhiều hơn câu trả lời. Và chúng tôi nhận ra: trong sáng tạo, không phải mọi thứ đều có “đúng” hay “sai”, mà là lựa chọn con đường và kiên định với hành trình khám phá đó.
Gần đây, khi nhìn lại từ những bài học triết học thuở còn ngồi giảng đường, tôi tự hỏi: Liệu kiến trúc nên đi theo con đường duy tâm hay duy vật? Và câu trả lời lại mở ra một góc nhìn khác: đó không phải là hai thái cực loại trừ, mà là hai mặt của cùng một đồng xu – song hành, bổ trợ và không thể tách rời.
Một công trình đúng nghĩa, trước hết, phải khởi nguồn từ một ý niệm, một tinh thần, một giá trị nhân văn – đó là phần “trái tim” của duy tâm. Sau đó, để ý niệm ấy rời khỏi bản vẽ và bước vào đời sống, cần đến “đôi tay” của duy vật: vật liệu, kỹ thuật, cấu trúc, ngân sách, con người… Nhưng ngay cả khi hiện thực hóa, hai yếu tố này vẫn song hành – để công trình không bị chệch hướng khỏi linh hồn ban đầu. Duy tâm là kim chỉ nam – định hình “tại sao” công trình tồn tại. Duy vật là phương tiện – biến kim chỉ nam ấy thành một không gian có thể sống, chạm và trải nghiệm.
Khi duy tâm và duy vật đồng hành nhịp nhàng, công trình không chỉ “đẹp để ngắm” mà còn tốt để sống: Đẹp vì chứa đựng tinh thần và câu chuyện. Bền vì phù hợp với bối cảnh, công năng và con người. Sống lâu trong ký ức bởi nó đáp ứng cả lý trí lẫn cảm xúc. Kiến trúc không đơn thuần là việc “xây một tòa nhà”, mà là kiến tạo một không gian có linh hồn – nơi trái tim và đôi tay cùng tạo nên giá trị bền vững.